Steeds meer huishoudens hebben zonnepanelen op hun dak. Ook in Dordrecht en de rest van Zuid-Holland zijn zonnepanelen inmiddels een vertrouwd gezicht. Maar wie zelf elektriciteit opwekt, gebruikt die stroom lang niet altijd op het moment dat deze wordt geproduceerd. Vooral overdag leveren zonnepanelen vaak meer energie dan een huishouden direct nodig heeft.

Een thuisbatterij kan helpen om een groter deel van die zelf opgewekte elektriciteit te gebruiken. Maar hoe werkt de combinatie van zonnepanelen en een thuisbatterij precies? En wanneer is energieopslag interessant?

Waarom gebruik je niet alle stroom van je zonnepanelen zelf?

Zonnepanelen wekken elektriciteit op zodra er voldoende daglicht beschikbaar is. De hoogste opbrengst ligt meestal rond het midden van de dag, terwijl veel huishoudens juist in de ochtend en avond relatief veel stroom gebruiken. Denk bijvoorbeeld aan koken, televisie kijken, verlichting en het opladen van elektrische apparaten. Wanneer je zonnepanelen meer elektriciteit produceren dan je op dat moment verbruikt, wordt het overschot teruggeleverd aan het elektriciteitsnet. Op een later moment, wanneer je zonnepanelen onvoldoende elektriciteit opwekken, neem je weer stroom af van je energieleverancier. Dat betekent dat je ondanks zonnepanelen nog steeds afhankelijk bent van het elektriciteitsnet.

Hoe werken zonnepanelen en een thuisbatterij samen?

Een thuisbatterij maakt het mogelijk om een deel van de overtollige zonne-energie tijdelijk op te slaan. Het principe is eenvoudig. Wanneer je zonnepanelen meer elektriciteit produceren dan je woning verbruikt, kan de beschikbare stroom worden gebruikt om de batterij op te laden. Zodra de zon ondergaat of de zonnepanelen onvoldoende stroom leveren, kan de opgeslagen elektriciteit worden gebruikt voor apparaten in huis. Stel dat je overdag niet thuis bent en je zonnepanelen volop energie produceren. Een deel van die stroom kan dan worden opgeslagen in plaats van direct teruggeleverd.

Wanneer je 's avonds thuiskomt, kun je de opgeslagen energie gebruiken voor bijvoorbeeld de verlichting, televisie of andere huishoudelijke apparaten.

Is de batterij leeg? Dan wordt automatisch weer elektriciteit van het net afgenomen. Op deze manier kunnen zonnepanelen en een thuisbatterij elkaar aanvullen.

Waarom wordt energieopslag steeds interessanter?

De manier waarop huishoudens met zonnepanelen omgaan, verandert. Vanaf 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling. Dat betekent dat je de stroom die je teruglevert niet langer kunt verrekenen met elektriciteit die je op een ander moment van het net afneemt.

Je blijft wel een vergoeding ontvangen voor teruggeleverde elektriciteit, maar het wordt belangrijker om zoveel mogelijk zelf opgewekte stroom direct te gebruiken. Een thuisbatterij kan hierbij helpen doordat je een deel van de overtollige zonne-energie bewaart voor later. Dat betekent overigens niet dat een thuisbatterij automatisch financieel voordelig is. De aanschafkosten, opslagverliezen, levensduur en het energieverbruik van het huishouden bepalen samen of de investering interessant is.

Voor welke huishoudens is een thuisbatterij interessant?

Niet iedere woning met zonnepanelen heeft dezelfde energiebehoefte. Een huishouden dat overdag veel elektriciteit gebruikt, benut mogelijk al een aanzienlijk deel van de eigen zonnestroom. In dat geval is er minder overtollige energie beschikbaar om op te slaan. Bij huishoudens die overdag weinig stroom gebruiken en vooral in de avond actief zijn, kan een thuisbatterij juist helpen om het eigen verbruik te verhogen. Ook toekomstige veranderingen kunnen een rol spelen.

Misschien ben je van plan om elektrisch te gaan rijden, een warmtepomp te installeren of extra zonnepanelen te plaatsen. Hierdoor kan je elektriciteitsverbruik veranderen. Wie zich oriënteert op een thuisbatterij in Zuid-Holland doet er daarom verstandig aan om niet alleen naar de huidige opbrengst van de zonnepanelen te kijken, maar ook naar het dagelijkse stroomverbruik en eventuele toekomstplannen.

Hoe groot moet een thuisbatterij zijn?

Een belangrijk aandachtspunt bij het kiezen van een thuisbatterij is de opslagcapaciteit. Deze wordt uitgedrukt in kilowattuur (kWh) en geeft aan hoeveel elektriciteit de batterij kan opslaan. Een grotere batterij kan meer energie bewaren, maar dat betekent niet automatisch dat een grotere capaciteit ook de beste keuze is. Wanneer je zonnepanelen relatief weinig overtollige elektriciteit produceren, kan een grote batterij vaak niet volledig worden opgeladen. Andersom kan een te kleine batterij snel vol raken, waardoor de resterende zonnestroom alsnog wordt teruggeleverd aan het elektriciteitsnet.

Daarom is het verstandig om de opslagcapaciteit af te stemmen op de opbrengst van de zonnepanelen en het elektriciteitsverbruik tijdens de avond en nacht. Ook de snelheid waarmee de batterij kan laden en ontladen speelt een rol.

Kun je een thuisbatterij aansluiten op bestaande zonnepanelen?

In veel gevallen is het mogelijk om een thuisbatterij toe te voegen aan een bestaande zonnepaneleninstallatie. Wel moet vooraf worden gekeken naar de technische mogelijkheden. Sommige batterijsystemen werken met een eigen omvormer, terwijl andere systemen gebruikmaken van een hybride omvormer die geschikt is voor zowel zonnepanelen als energieopslag. Het type omvormer dat al aanwezig is, kan daarom invloed hebben op de manier waarop de thuisbatterij wordt aangesloten. Ook de beschikbare ruimte, de meterkast en de elektrische installatie moeten worden beoordeeld. Een gespecialiseerde installateur kan bepalen welke combinatie technisch geschikt is en of aanpassingen nodig zijn.

Waar moet je op letten bij de plaatsing?

Naast de opslagcapaciteit en technische aansluiting is ook de locatie van de thuisbatterij belangrijk. Een thuisbatterij moet op een geschikte en veilige plek worden geïnstalleerd. Daarbij spelen onder andere ventilatie, temperatuur en bereikbaarheid een rol. De installatie mag geen vluchtweg blokkeren en moet voldoen aan de voorschriften van de fabrikant en de toepasselijke veiligheidsrichtlijnen. Ook is het verstandig om rekening te houden met eventuele uitbreiding van het systeem in de toekomst. Sommige thuisbatterijen zijn modulair opgebouwd. Hierdoor kan de opslagcapaciteit onder bepaalde voorwaarden later worden uitgebreid.

Kun je volledig onafhankelijk worden van het elektriciteitsnet?

Een thuisbatterij kan ervoor zorgen dat je minder elektriciteit van het net hoeft af te nemen, maar volledig onafhankelijk worden is voor de meeste huishoudens niet realistisch. Dat komt vooral door de verschillen tussen zomer en winter. Tijdens zonnige zomerdagen produceren zonnepanelen vaak veel meer elektriciteit dan in de winter. Een thuisbatterij is bedoeld voor tijdelijke opslag en kan doorgaans niet voldoende energie bewaren om een groot seizoensverschil te overbruggen. Ook betekent de aanwezigheid van een thuisbatterij niet automatisch dat je tijdens een stroomstoring elektriciteit hebt. Daarvoor moet het systeem specifiek zijn uitgerust met een geschikte noodstroomvoorziening.

Eerst slimmer verbruiken, daarna opslaan?

Voordat je investeert in een thuisbatterij, is het verstandig om te onderzoeken hoeveel zonnestroom je direct kunt gebruiken. Veel huishoudelijke apparaten kunnen bijvoorbeeld overdag worden ingeschakeld wanneer zonnepanelen elektriciteit produceren. Ook het slim opladen van een elektrische auto of het aansturen van een warmtepomp kan helpen om het eigen stroomverbruik beter af te stemmen op de opwekking. Deze maatregelen kunnen het directe gebruik van zonnestroom verhogen zonder dat extra opslagcapaciteit nodig is. Een thuisbatterij kan vervolgens een aanvullende oplossing zijn wanneer er regelmatig overtollige elektriciteit beschikbaar is.

Zonnepanelen en energieopslag: een combinatie voor de toekomst?

Met het verdwijnen van de salderingsregeling wordt het voor huishoudens steeds belangrijker om bewust om te gaan met zelf opgewekte elektriciteit. Een thuisbatterij kan helpen om de stroom van zonnepanelen op een later moment te gebruiken. Hierdoor neemt het eigen verbruik van zonne-energie toe en hoeft er op bepaalde momenten minder elektriciteit van het net te worden afgenomen.

Toch is een thuisbatterij niet voor iedere woning automatisch een verstandige investering. De juiste keuze hangt af van de zonnepaneleninstallatie, het dagelijkse energieverbruik, de opslagcapaciteit en de financiële afweging. Door eerst inzicht te krijgen in je energieverbruik en vervolgens de mogelijkheden voor opslag te onderzoeken, kun je bepalen of zonnepanelen en een thuisbatterij voor jouw woning een passende combinatie vormen.